Η ετήσια ευρωπαϊκή αποτύπωση για την εκπαίδευση στην Ελλάδα φέρνει ένα διπλό μήνυμα. Υπάρχει πρόοδος σε κρίσιμους δείκτες, όμως οι βασικές δεξιότητες και η συμμετοχή ενηλίκων στη μάθηση πιέζουν. Το ζητούμενο δεν είναι ένα ακόμη πρόγραμμα, αλλά μια συνέχεια επιλογών που δένουν σχολείο, ανώτατη εκπαίδευση, επαγγελματική κατάρτιση και δια βίου μάθηση σε έναν ξεκάθαρο ορίζοντα.

🎯 Πού πάμε καλά

Η πρόωρη εγκατάλειψη εκπαίδευσης παραμένει από τις χαμηλότερες στην ΕΕ. Το 2024 μόλις 3% των νέων 18–24 ετών έμειναν με κατώτερη δευτεροβάθμια, σημαντικά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Αυτό είναι κέρδος ζωής, ειδικά σε αγροτικές περιοχές όπου το ποσοστό έπεσε θεαματικά την τελευταία δεκαετία.

Στην τριτοβάθμια, το 44,5% των 25–34 κατέχει πτυχίο, πολύ κοντά στον στόχο για το 2030. Η ζήτηση για σπουδές STEM είναι υψηλή, με το 33,7% των φοιτητών εγγεγραμμένους σε προγράμματα STEM, πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Θετικό και το 28,9% συμμετοχής γυναικών στα προγράμματα ΤΠΕ, από τα υψηλότερα στην ΕΕ.

⚠️ Τα αγκάθια στις βασικές δεξιότητες

Στο PISA 2022 σχεδόν 1 στους 2 δε φτάνει το ελάχιστο στα μαθηματικά, ενώ οι πολύ υψηλές επιδόσεις είναι χαμηλές. Οι ψηφιακές δεξιότητες στο γυμνάσιο υστερούν σε σχέση με τον στόχο του 2030. Αυτά δεν είναι «σχολικά» θέματα μόνο, επηρεάζουν την απασχόληση, την καινοτομία, την κοινωνική συνοχή.

👨‍👩‍👧‍👦 Προσχολική φροντίδα, η μεγάλη εκκρεμότητα

Οι εγγραφές στην προσχολική εκπαίδευση βελτιώνονται, όμως ιστορικά ξεκινήσαμε χαμηλά και η πλήρης κάλυψη παραμένει στόχος, ειδικά για παιδιά 0–3 ετών και ευάλωτες ομάδες. Η πρόσβαση εδώ «γράφει» δεξιότητες πολύ νωρίς.

🌟 ΕΕΚ και μάθηση στον χώρο εργασίας

Η ευθυγράμμιση της ΕΕΚ με την αγορά προχωρά με νέους οδηγούς και ψηφιακές πλατφόρμες. Όμως, μόνο 15% των αποφοίτων είχε μάθηση στον χώρο εργασίας έναντι 65% στην ΕΕ. Αυτό είναι το πιο άμεσο σημείο βελτίωσης, γιατί συνδέει δεξιότητες με πραγματικές θέσεις.

🎓 Ανώτατη εκπαίδευση, ποιότητα και χρόνος ολοκλήρωσης

Η ποιότητα ενισχύεται με μεταρρυθμίσεις, αριστεία και βιομηχανικά διδακτορικά. Παρ’ όλα αυτά, καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση σπουδών και χαμηλή εισερχόμενη κινητικότητα παραμένουν ζητήματα αποδοτικότητας και διεθνοποίησης.

📚 Εκπαίδευση ενηλίκων, το κενό που καίει

Συμμετοχή ενηλίκων στη μάθηση 15,1% έναντι 39,5% στην ΕΕ. Εμπόδια όπως ωράρια, φροντίδα, τυπικά προσόντα και διοικητικές τριβές κρατούν πίσω τη δια βίου μάθηση. Η λύση θέλει τοπικά κέντρα, μικροδιαπιστευτήρια, αναγνώριση μη τυπικής μάθησης και στοχευμένες δράσεις για ανέργους και εργαζόμενους χαμηλών προσόντων.

---

🔑 Τρία πρακτικά βήματα πολιτικής

• Βασικές δεξιότητες στην τάξη με διδασκαλία βάσει ικανοτήτων, ευθυγραμμισμένη αξιολόγηση και ενισχυμένη επιμόρφωση εκπαιδευτικών, ειδικά στα μαθηματικά και στον ψηφιακό γραμματισμό.
• WBL ως κανόνας στην ΕΕΚ, κινήσεις κινήτρων για ΜμΕ, κοινά πρότυπα ποιότητας πρακτικών και ψηφιακή παρακολούθηση μαθησιακών αποτελεσμάτων.
• Εκπαίδευση ενηλίκων κοντά στον πολίτη, δημοτικά κέντρα μάθησης, μικροδιαπιστευτήρια, ευέλικτα ωράρια, ενιαίο μητρώο συμμετοχής και πιστοποίησης.

---

🔗 Πηγές

• Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Έκθεση παρακολούθησης της εκπαίδευσης και της κατάρτισης 2025 — Ελλάδα

Σπύρος Ζαφειρόπουλος | Σύμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού
Orientation | Σύμβουλοι Σταδιοδρομίας
Διεύθυνση: Λαμπείας 5 (Πάροδος Μακεδονίας), Αμαλιάδα, Ηλεία. 27200 | Βρείτε μας στο χάρτη: Google Map
Αποκλειστικά με ραντεβού: Δευτέρα-Παρασκευή 09:00-13:00 και 19:00-21:00
Κινητό, WhatsApp, Viber:: +30 6973 395041
Email: orientation.gr@gmail.com