Η συζήτηση για την επαγγελματική αποκατάσταση συχνά περιστρέφεται γύρω από τα επαγγέλματα που θεωρούνται «καλά» ή «σίγουρα». Η πραγματική αγορά εργασίας, όμως, στέλνει ένα διαφορετικό μήνυμα. Σε αρκετούς κλάδους οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να βρουν ανθρώπους με τις κατάλληλες δεξιότητες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτή η έλλειψη μεταφράζεται πλέον σε ιδιαίτερα ανταγωνιστικές αμοιβές.

Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύονται για την ελληνική αγορά εργασίας, το έλλειμμα ανθρώπινου δυναμικού εκτιμάται περίπου στις 250.000 θέσεις, με σημαντικές ανάγκες στις κατασκευές, στον τουρισμό, στα logistics και στην πρωτογενή παραγωγή.

Το ενδιαφέρον βρίσκεται και κάπου αλλού. Ανάμεσα στα επαγγέλματα με σημαντική ζήτηση και υψηλές αποδοχές συναντάμε ειδικότητες που δεν απαιτούν απαραίτητα την κλασική πανεπιστημιακή διαδρομή.

🔧 Όταν η τεχνική εξειδίκευση αποκτά μεγάλη αξία

Στις κατασκευές και στα ενεργειακά έργα, η έλλειψη πιστοποιημένων τεχνιτών έχει δημιουργήσει μια αγορά στην οποία η εξειδίκευση μπορεί να αμείβεται σημαντικά.

Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, ένας πιστοποιημένος ηλεκτροσυγκολλητής μπορεί να λαμβάνει καθαρές μηνιαίες αποδοχές από 2.100 έως 3.500 ευρώ, ενώ οι αποδοχές ενός χειριστή βαρέων μηχανημάτων μπορούν να φτάσουν επίσης έως τα 3.500 ευρώ. Σε θέσεις μεγαλύτερης ευθύνης, όπως υπεύθυνος εργοταξίου ή εργοδηγός, οι αποδοχές μπορεί να φτάσουν ακόμη και τα 4.000 ευρώ τον μήνα.

Οι αριθμοί αυτοί δεν σημαίνουν φυσικά ότι κάθε εργαζόμενος των συγκεκριμένων ειδικοτήτων αμείβεται σε αυτά τα επίπεδα. Η πιστοποίηση, η εμπειρία, το έργο, η περιοχή και οι συνθήκες εργασίας παίζουν καθοριστικό ρόλο.

Αποκαλύπτουν όμως κάτι σημαντικό: η αξία μιας επαγγελματικής διαδρομής δεν καθορίζεται αποκλειστικά από το αν οδηγεί σε πανεπιστημιακό πτυχίο.

🏨 Τουρισμός: Από τις ελλείψεις προσωπικού στις υψηλές αμοιβές εξειδίκευσης

Ανάλογη εικόνα παρουσιάζει ο τουρισμός. Οι αποδοχές εμφανίζουν μεγάλες διαφοροποιήσεις ανάλογα με τη θέση, την εμπειρία και την εξειδίκευση.

Σε βασικές θέσεις κουζίνας, εστίασης ή καθαριότητας αναφέρονται αμοιβές που ξεκινούν από περίπου 950 ευρώ, ενώ σε υψηλά εξειδικευμένες θέσεις, όπως αυτή του executive chef, μπορούν να φτάσουν έως και τα 5.000 ευρώ τον μήνα.

Παράλληλα, η αγορά αναζητά επαγγελματίες σε ειδικότητες όπως sommeliers, bartenders, στελέχη housekeeping, τεχνικούς συντήρησης και προσωπικό υποδοχής.

Πρόκειται για μια χαρακτηριστική περίπτωση όπου ο γενικός χαρακτηρισμός «δουλειά στον τουρισμό» δεν αρκεί. Άλλο είναι μια θέση εισόδου στον κλάδο και άλλο μια επαγγελματική πορεία που συνδυάζει κατάρτιση, εμπειρία, ξένες γλώσσες, πιστοποιήσεις και εξειδίκευση.

📈 Δεν αναζητούνται όμως μόνο τεχνίτες

Οι ελλείψεις ανθρώπινου δυναμικού δεν περιορίζονται στα τεχνικά επαγγέλματα.

Η έρευνα HR Trends της Randstad είχε ήδη καταγράψει ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να βρουν ανθρώπους με τις κατάλληλες γνώσεις και δεξιότητες. Το 57% των εταιρειών που συμμετείχαν σχεδίαζε αύξηση του προσωπικού του μέσα στο 2025, ενώ υψηλή ζήτηση καταγραφόταν στις πωλήσεις, στην τεχνολογία, στη λογιστική και στην εξυπηρέτηση πελατών.

Σε επιμέρους στοιχεία για τη Βόρεια Ελλάδα, ανάμεσα στους περιζήτητους ρόλους εμφανίζονταν οι data analysts, data engineers και data scientists, οι software developers και engineers, οι μηχανικοί, τα διοικητικά στελέχη και οι επαγγελματίες των πωλήσεων.

Η εικόνα, επομένως, δεν είναι «πανεπιστήμιο ή τεχνικό επάγγελμα». Η αγορά ζητά εξειδίκευση και στις δύο κατευθύνσεις.

🎓 Τι σημαίνουν όλα αυτά για έναν μαθητή που επιλέγει σπουδές;

Εδώ χρειάζεται προσοχή.

Ένας μαθητής δεν πρέπει να επιλέξει ηλεκτροσυγκολλητής επειδή διάβασε ότι μπορεί να κερδίζει 3.500 ευρώ, όπως δεν πρέπει να επιλέξει Πληροφορική επειδή διάβασε ότι υπάρχει μεγάλη ζήτηση για software developers.

Οι αποδοχές αποτελούν μία μόνο παράμετρο της επαγγελματικής επιλογής.

Η φύση της εργασίας, οι απαιτούμενες δεξιότητες, οι συνθήκες απασχόλησης, η δυνατότητα εξέλιξης, η γεωγραφική κινητικότητα, οι προσωπικές κλίσεις και τα ενδιαφέροντα πρέπει να εξετάζονται μαζί.

Το σημαντικότερο μήνυμα από τα δεδομένα της αγοράς εργασίας είναι διαφορετικό:

Δεν υπάρχουν μόνο οι γνωστές διαδρομές που συζητούνται παραδοσιακά γύρω από το οικογενειακό τραπέζι.

Υπάρχουν επαγγέλματα που πριν από λίγα χρόνια βρίσκονταν χαμηλά στις προτιμήσεις των νέων και σήμερα οι εργοδότες δυσκολεύονται να βρουν ανθρώπους για να τα ασκήσουν.

🧭 Από το «τι σχολή να δηλώσω;» στο «ποια διαδρομή μου ταιριάζει;»

Ο επαγγελματικός προσανατολισμός δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται στην επιλογή μιας σχολής με βάση τα μόρια.

Χρειάζεται να συνδέει τρία διαφορετικά στοιχεία: τον άνθρωπο, τις σπουδές και την πραγματική αγορά εργασίας.

Ο μαθητής πρέπει να γνωρίζει τι του ταιριάζει, αλλά και τι σημαίνει στην πράξη το επάγγελμα που σκέφτεται. Να γνωρίζει ποιες εκπαιδευτικές διαδρομές οδηγούν σε αυτό, ποιες δεξιότητες ζητούνται και πώς μεταβάλλεται ο συγκεκριμένος κλάδος.

Γιατί το ερώτημα δεν είναι απλώς:

«Ποια επαγγέλματα πληρώνουν καλά σήμερα;»

Το ουσιαστικότερο ερώτημα είναι:

«Σε ποιο επάγγελμα μπορώ να γίνω πραγματικά καλός και θα εξακολουθεί να έχει αξία σε μια αγορά που αλλάζει;»

📚 Πηγές

Randstad, HR Trends 2025

Randstad, HR Trends Βόρειας Ελλάδας 2025

Σπύρος Ζαφειρόπουλος, MSc, MA, ΠΕΣΥΠ
Σύμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού
+30 6973 395041 | orientation.gr@gmail.com