Η συζήτηση για το άγχος των νέων δεν είναι υπερβολή. Η καθημερινότητα της Gen Z διαμορφώνεται από ασταθή οικονομία, διαρκή σύγκριση στα social, ρευστές εκπαιδευτικές και επαγγελματικές διαδρομές και μια αίσθηση ότι «όλα αλλάζουν ταυτόχρονα». Το αποτέλεσμα είναι υψηλότερα επίπεδα πίεσης, συχνά με σωματικά συμπτώματα, κόπωση και μειωμένο κίνητρο. Το ζητούμενο δεν είναι να «σκληρύνουν» οι νέοι, αλλά να χτίσουμε γύρω τους δομές που κάνουν τη ζωή τους βιώσιμη.

🔍 Παράγοντες που τροφοδοτούν το άγχος

Οικονομική ανασφάλεια και ακρίβεια, «αγορά» τίτλων σπουδών που συνεχώς ανεβαίνει, πληθωρισμός επιλογών χωρίς καθαρά κριτήρια, υποκουλτούρα της τελειότητας, κλιματική αγωνία και γεωπολιτικές εντάσεις. Όλα αυτά συνδυάζονται με ένα σχολικό και πανεπιστημιακό περιβάλλον όπου η αξιολόγηση συχνά μετρά περισσότερο από τη μάθηση.

📱 Ψηφιακή ζωή χωρίς όρια

Το κινητό είναι εργαλείο, παρέα και σκηνή. Οι αλγόριθμοι ενισχύουν τη σύγκριση, η 24ωρη ροή ειδήσεων φθείρει, ο ύπνος υποχωρεί και η προσοχή κατακερματίζεται. Η «δίαιτα οθόνης» δεν είναι άρνηση της τεχνολογίας, αλλά στοιχειώδης υγιεινή: όρια ειδοποιήσεων, συγκεκριμένα παράθυρα χρήσης, σκόπιμη κατανάλωση περιεχομένου.

👤Σχολείο και σπουδές

Η μετάβαση συχνά μοιάζει αγώνας επιβίωσης. Υψηλές απαιτήσεις, λίγη πρακτική καθοδήγηση και μικρή σύνδεση με την πραγματική αγορά εργασίας. Όταν η συμβουλευτική καριέρας και η ψυχοκοινωνική υποστήριξη μπαίνουν μέσα στο πρόγραμμα (όχι ως περιθωριακή υπηρεσία), μειώνεται η αβεβαιότητα και μεγαλώνει η αίσθηση ελέγχου.

💼 Πρώτα βήματα στην εργασία

Συμβάσεις μικρής διάρκειας, θολά ωράρια, πίεση παραγωγικότητας. Για τους νέους, η ποιότητα ζωής δεν είναι «παραξενιά» αλλά προϋπόθεση αντοχής. Προβλέψιμα προγράμματα, μέντορες αρχικής καριέρας και κουλτούρα ασφάλειας ψυχικής υγείας μειώνουν ριζικά το στρες και αυξάνουν τη δέσμευση.

📏 Τι δουλεύει στην πράξη

Η αλλαγή δεν έρχεται με συνθήματα αλλά με μικρές, σταθερές πρακτικές: καθ’ ημέρα ρουτίνες ύπνου και κίνησης, ισορροπημένη χρήση οθόνης, καταγραφή σκέψεων και στόχων, συστηματική αναζήτηση υποστήριξης από «έναν βοηθητικό ενήλικα», και σπουδές με αποδείξεις μάθησης (projects, παρουσιάσεις, portfolio) αντί για άγονη αποστήθιση.

🔧 Μικρό πλάνο δράσης για γονείς και σχολεία

• Ακούμε πριν συμβουλέψουμε. Ονομάζουμε το συναίσθημα, αποφεύγουμε τις διαγνώσεις και τις συγκρίσεις.
• Συν-σχεδιάζουμε ρεαλιστικούς ρυθμούς. Μελέτη σε κύκλους με διαλείμματα, ύπνος χωρίς οθόνες, χρόνος εκτός σπιτιού.
• Διδάσκουμε «πώς μαθαίνω». Οργάνωση, σημειώσεις, αναστοχασμός, βασικός γραμματισμός στην ΤΝ.
• Ενσωματώνουμε καθοδήγηση καριέρας. Επαφή με επαγγελματίες, μικρές πρακτικές, φροντίδα μετάβασης.

⚙️ Εργαλεία αυτορρύθμισης για νέους

• Αναπνοή 4–4–6 και σύντομες ασκήσεις γείωσης για στιγμές υπερφόρτωσης.
• Τεχνική 25–5 με «σβήσιμο» ειδοποιήσεων για συγκέντρωση.
• Το ένα πράγμα την ημέρα. Μικρή νίκη που μετράει.
• Μίλα νωρίς. Ζήτα βοήθεια από σύμβουλο, ψυχολόγο ή μέντορα όταν το άγχος «μένει».

🏢 Τι μπορούν να κάνουν οι εργοδότες

Προβλέψιμα ωράρια, καθαρά scope εργασιών, έντιμη ανατροφοδότηση, εκπαίδευση προϊσταμένων στην ψυχολογική ασφάλεια, πληρωμένες ημέρες ευεξίας και πρόσβαση σε υποστήριξη. Η ευελιξία δεν είναι χάρη, είναι επένδυση σε ανθεκτικές ομάδες.

✅ Συμπέρασμα

Η Gen Z δεν «αγχώνεται επειδή είναι απαιτητική». Ζει στην πιο πυκνή εποχή αλλαγών. Όταν σχολείο, οικογένεια και εργασία χτίζουν πλαίσιο με ρεαλιστικούς ρυθμούς, καθοδήγηση και ουσιαστικές σχέσεις, το άγχος γίνεται διαχειρίσιμο και η ενέργεια επιστρέφει εκεί που πρέπει: στη μάθηση, τη δημιουργία, τη ζωή.

---

📚 Πηγές

• Η Καθημερινή -«Γιατί αγχώνεται η Gen Z;»: https://www.kathimerini.gr/society/563885785/giati-agchonetai-i-gen-z/
• WHO – Adolescent and Young People’s Mental Health: https://www.who.int/health-topics/mental-health#tab=tab_1
• OECD – Young people’s mental health and the labour market: https://www.oecd.org/health/
• APA – Stress in America (νεότερες εκθέσεις): https://www.apa.org/news/press/releases/stress

Σπύρος Ζαφειρόπουλος | Σύμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού
Orientation | Σύμβουλοι Σταδιοδρομίας
Διεύθυνση: Λαμπείας 5 (Πάροδος Μακεδονίας), Αμαλιάδα, Ηλεία. 27200 | Βρείτε μας στο χάρτη: Google Map
Αποκλειστικά με ραντεβού: Δευτέρα-Παρασκευή 09:00-13:00 και 19:00-21:00
Κινητό, WhatsApp, Viber:: +30 6973 395041
Email: orientation.gr@gmail.com